Welke dag is het vandaag…

Het begint op sommige dagen al heel vroeg. Meneer Hovink, die lijdt aan dementie, vraagt wel 100 keer achter elkaar 'welke dag is het vandaag, welke dag is het vandaag, welke...'.

Door: Barbara Oppelaar, Trainer bij Ervarea
auteur

Bij de medebewoners en de medewerkers roept dit allerlei gevoelens en reacties op. Het is bij gedrag dat we soms moeilijk kunnen begrijpen interessant om te zoeken van welke behoefte dit gedrag een signaal is.

Veel mensen met dementie krijgen te maken met een inprentingsstoornis. Ze zijn niet meer in staat om recente gebeurtenissen of gesprekken te vast te leggen (en daarmee te onthouden). Zelfs hebben ze dan ook geen idee dat ze zichzelf aan het herhalen zijn. Tegen iemand zeggen ‘dat heb je al gezegd’ is (naast dat corrigeren sowieso geen goed idee is) zinloos.

Wanneer je merkt dat iemand continue gefixeerd is op tijd of dag is het waardevol om te kijken of er een oorzaak hiervoor te vinden is. Vaak merken we dat voor iemand met dementie ergens ‘het knopje’ tijd wordt ingedrukt op de dag. Uitspraken als ‘donderdag moet je naar de kapper’ of ‘vanmiddag om drie uur komt je dochter’ kunnen dat effect hebben op mensen. Iemand voelt dat er iets moet gebeuren, maar weet niet meer wat en ook niet wanneer. Dus vraag je en vraag je. Wanneer je als omgeving dit effect merkt, geef dan niet of pas kort van te voren aan wat er gaat gebeuren.

Maar er kunnen ook andere oorzaken zijn. In het geval van Gert Hovink komt het voort uit zijn biografie. Hij is zijn hele leven een zeer gestructureerde man geweest met een grote behoefte aan overzicht. Persoonlijke eigenschappen die in zijn dementie niet veranderd zijn. En hoe moeilijk het soms ook is voor de omgeving, we kunnen Gert veiligheid en rust bieden door iedere keer weer te vertellen welke dag het vandaag is.

In het team bespreken we wel het volgende. Het is vaak onze behoefte dat bepaald gedrag er niet of bijna niet meer is. Maar dat is een utopie. We kunnen met elkaar eraan werken om sleutels te vinden om het gedrag te voorkomen (door triggers weg te nemen) of te beperken (als het er al is). En we zullen ook met elkaar een deel van het gedrag moeten accepteren.

Blijf de mens zien en niet zijn gedrag en zijn ziekte!