Een focusgroep is een methode om meningen en informatie te verzamelen over van te voren vastgestelde onderwerpen die te maken hebben met veranderingen in de zorg en/of organisatie.

Er vindt een groepsgesprek plaats met 7-12 deelnemers die een zorgvuldig geplande discussie voeren over een van te voren bepaald en afgebakend thema. De deelnemers zijn zorgvuldig samengesteld uit een bepaalde doelgroep. Dit kunnen zorgprofessionals of cliënten zijn, met voldoende variatie in leeftijd en ruime ervaring. Nodig bij voorkeur deelnemers uit waarvan je weet dat zij een ander standpunt hebben of verschillend over het onderwerp denken. Van deelnemers wordt verwacht dat zij hun gedachten en meningen goed onder woorden kunnen brengen. Deelnemers worden ongeveer 2-3 weken voor de bijeenkomst schriftelijk uitgenodigd door de gespreksleider.
Een bijeenkomst duurt niet langer dan 2 uur. Er zijn vaak meerdere bijeenkomsten en meerdere groepssamenstellingen nodig om voldoende informatie te kunnen verzamelen. Het is belangrijk dat de privacy van de deelnemers wordt gewaarborgd en dat de veiligheid wordt gegarandeerd.

Gespreksleider De gespreksleider is ervaren in het voeren van groepsgesprekken en in het hanteren van groepsdynamische processen. Hij is in staat om een ontspannen sfeer te creëren en te handhaven. Tevens stimuleert de gespreksleider alle deelnemers om mee te doen aan de discussie en zorgt ervoor dat allen voldoende aan bod komen. De gespreksleider is voldoende op de hoogte van het gekozen onderwerp en gaat op zoek naar meningen en ideeën over het gekozen onderwerp. De gespreksleider stuurt bij zodra van het onderwerp wordt afgeweken. Als er geen nieuwe informatie meer wordt aangedragen zal de gespreksleider een aan het onderwerp gerelateerd item aanboren.

Opname beeld en/of geluid Om niets aan de aandacht te laten ontglippen is het zinvol om de bijeenkomst op te nemen op video of op band. Belangrijk is op te merken dat hetgeen er wordt gezegd niet voor andere doeleinden gebruikt mag worden, zonder toestemming van alle betrokkenen.

Verslaglegging Aan de hand van de opgenomen beeldmateriaal en/of geluidsopname of een verslag van de gespreksondersteuner wordt er een verslag gemaakt. Dit verslag wordt binnen een week naar alle deelnemers en de opdrachtgever worden verstuurd. Uiteindelijk zal er besproken worden wat er met de verkregen informatie wordt gedaan. Vergeet niet de deelnemers een terugkoppeling te geven over de eventuele verbeteracties die mede door hun inbreng zijn gedaan.

In de ‘Handleiding Focusgroep Onderzoek’ van het CBO (www.cbo.nl) is veel informatie te vinden over de organisatie van focusgroep bijeenkomsten, de verschillende soorten vragen, de rol van de gespreksleider, het ordenen en structureren van de gegevens.

Het in korte tijd vergaren van veel informatie vanuit verschillend perspectief.

-