Eén van de kenmerken van thuiszorg is dat de zorg over het algemeen achter de voordeur van cliënten verleend wordt. Dit houdt in dat die deur door de cliënt of zijn mantelzorger geopend moet worden, zodat de zorgverlener naar binnen kan. In het verleden was dan ook een van de aanleidingen voor verhuizing naar een verzorgings- of verpleeghuis het feit dat dit niet meer mogelijk was: de cliënt kon het niet meer zelf en had geen mantelzorger die dit voor hem kon doen.
De afgelopen jaren is dit veranderd. Cliënten van zorgorganisaties blijven langer thuis wonen en thuiszorgorganisaties worden geconfronteerd met cliënten die niet meer zelf de deur kunnen openen. Lang niet altijd hebben zij mantelzorgers die dit voor hen kunnen doen. In toenemende mate zijn thuiszorgorganisaties in de afgelopen jaren sleutels van cliënten in beheer gaan nemen, zodat zij toch zorg konden verlenen. Vaak begon dit met cliënten die professionele alarmopvolging nodig hadden. Deze situatie is langzaam gegroeid en de thuiszorgorganisaties worden nu geconfronteerd met het logistieke probleem van sleutelbeheer:
- Veilig bewaren van sleutels op kantoor (beheer, toegankelijkheid voor zorgverleners, etc.);
- Het vervoer van sleutels vanaf kantoor naar de cliënt en weer terug (verlies, administratie, vergeten, etc.).
Deze problematiek kent een aantal dimensies:
- Veiligheid van de zorgverlener: de zorgverlener heeft sleutels op zak van cliënten (gevaar van overval, verlies, vergeten van sleutels);
- Veiligheid van de cliënt: de cliënt geeft zijn sleutel af aan relatief vreemde mensen; vaak komen meerdere zorgverleners met behulp van de sleutel bij hem binnen;
- Kosten: de zorgverlener moet de sleutels van kantoor halen en brengen en dat kost reistijd; tijd die niet vergoed wordt door de AWBZ en tijd waarin geen zorg verleend kan worden;
- Zelfredzaamheid van de cliënt: cliënt kan zelf de deur niet openen en dus niet zelf bepalen wie hij in zijn huis binnenlaat en moet dat overgeven aan zorgverleners.
Sinds een aantal jaren bestaan er voor deze problematiek technologische oplossingen:
- Mobile keys;
- No-risk key management;
- Sleutelkastjes aan de deur van de cliënt (bijv. Clavisio);
- Toepassingen, waarbij de mobiele telefoon gebruikt wordt (blue tooth) om toegang tot een huis te krijgen (bijv. Ubique);
Mogelijk bieden deze oplossingen ook een oplossing voor het probleem dat cliënten ook de deur niet kunnen openen voor andere relaties: vrienden, kennissen, etc. Opvallend is echter dat deze oplossingen al een tijd bestaan, maar nog lang niet overal toegepast worden. Oorzaken hiervoor kunnen zijn:
- Onduidelijkheid over wie verantwoordelijk is voor de oplossing van dit probleem: cliënt, maatschappij of zorginstelling, m.a.w. wie is de probleemeigenaar?
- Financiën: de systemen vragen een grote investering die vaak niet binnen de duur van het aanbestede contract kan worden terugverdiend,
- Zorgverleners zoeken de oplossing voor sleutelproblemen niet in technische mogelijkheden;
- Door fusies en onderaanneming blijken gestandaardiseerde oplossingen niet te werken
- Moeilijke acceptatie door klanten in verband met veiligheid/privacy.
Onderzoek moet verder uitwijzen hoe de oorzaken, in onderlinge afhankelijkheid, de keuze beïnvloeden, en hoe ze kunnen worden weggenomen. Bovendien is inzicht nodig in de toegevoegde waarde van de diverse oplossingen die daarvoor mogelijk zijn. Dragen de oplossingen bij aan meer zorg voor minder geld? Samen met haar kernpartners, de Hogeschool Rotterdam en de Erasmus Universiteit is het van Kleef Instituut een onderzoek aan het voorbereiden naar verschillende oplossingen voor dit probleem.