Om zelfredzaamheid te stimuleren bij je cliënt, is het van groot belang dat je een volledig beeld van zijn of haar zelfredzaamheid in beeld krijgt. Soms zal een cliënt dat heel duidelijk kunnen verwoorden, maar soms ook is daar hulp bij nodig. De zorgafhankelijkheidsschaal kan daarbij helpen. Het mooie is ook dat het voorkomt dat je teveel naar één aspect kijkt en de samenhang met andere uit het oog verliest. Een cliënt kan bijvoorbeeld minder willen drinken en dat kan weer samenhangen met de angst om vaker naar het toilet te moeten en zich te schamen voor de 'ongelukjes' die dat wellicht met zich meebrengt.
Het loont dus de moeite om alles na te lopen en de resultaten in samenhang te bezien. Om je daarbij te helpen is er door het project GoedGebruik een ZelfredzaamheidsRadar gemaakt: vul hem samen met je cliënt in. De radar is gebaseerd op de Care Dependency Scale, die zelfredzaamheid onderverdeelt in
vijftien domeinen (model Virginia Henderson).
Het overzicht van alle aspecten van zelfredzaamheid maakt ook het indelen van de hulpmiddelen en technologie die nodig is, inzichtelijk. Voor elk van de domeinen van zelfredzaamheid zijn hulpmiddelen of vormen van technologie beschikbaar. Vaak vallen hulpmiddelen zelfs in meerdere domeinen. Een beeldschermverbinding om met je zorgverlener te praten, kan niet alleen nuttig zijn om bijvoorbeeld controles makkelijker te maken, maar ook om contacten met anderen te leggen en het gevoel van eenzaamheid te beperken. Hulpmiddelen zijn erg belangrijk bij het opheffen van zelfredzaamheidstekorten: zelfredzaam met een hulpmiddel is immers ook gewoon echt zelfredzaam en een hulpmiddel kan de kwaliteit van leven enorm gunstig beïnvloeden.
Hoe werkt de ZelfredzaamheidsRadar?
Samen met je cliënt geef je op elk van de vijftien domeinen een score:
1 = volledig afhankelijk
2 = grotendeels afhankelijk
3 = deels afhankelijk
4 = deels zelfstandig
5 = (vrijwel) volledig zelfstandig
Deze scores vul je in op de radar: 1 zit steeds dicht bij het centrum, 5 zit het verst naar buiten. Als je de verschillende scores door middel van lijnen met elkaar verbindt, krijg je een getekend beeld van de zelfredzaamheid van een cliënt. Je ziet dan waar de cliënt minder zelfredzaam is en je kunt kijken of er verbanden zijn tussen de domeinen, waar die score voorkomt.
Als je dat beeld hebt kun je gaan kijken met je cliënt naar mogelijke oplossingen. Soms zullen kleine hulpmiddelen helpen, soms heb je technologie als zorg op afstand nodig, en soms zul je handelingen blijvend over moeten nemen van de cliënt, omdat hulpmiddelen niet meer helpen.
Links waar je meer informatie over de zelfredzaamheidsradar kunt vinden:
Door Gezond & Zeker en GoedGebruik is een set ontwikkeld met de ZelfredzaamheidsRadar en 8 casuïtieken.
Klik hier voor de set.